Het gloeilampplantsoen

p1070313-1024
Cabana Basata
April 15, 2017
beeld-1-375x285

Wat is er bijzonder aan het gloeilamp-plantsoen?

Het gloeilampplantsoen is rond 1955 aangelegd. Oorspronkelijk was het onderdeel van een landbouwgebied. Enerzijds was het de bedoeling van Philips om haar werknemers een groene ontspanningsruimte te bieden. Maar ook was het in die tijd gebruikelijk om via vormgeving een accent in de omgeving aan te brengen: vanuit de ruimte zou de groene gloeilamp wellicht ooit nog te zien kunnen zijn. Als een baken in de industriestad Eindhoven.

In 2006 heeft de company zich uit Eindhoven terug getrokken en kreeg de natuur de ruimte. Bomen hebben mooie, volle boomkronen kunnen ontvouwen. Er leven en groeien bijzondere gasten.

Achter in de hoek staat bijvoorbeeld een bos van honingbomen. Deze werden aanvankelijk voor schietwilgen aangezien. Er staan bijzondere hazelaarstruiken met ingesneden blad. Verder zijn er nog een drietal lindes die in een rij staan. Alsof het drie leilindes uit een vorig leven zijn. Of die eerst voor een boerderij stonden als schaduw scherm? Dit leest u verder op.

Eindhoven kent een karakteristieke inrichting doordat er drie groene wiggen de stad in kruipen. De verbinding van het centrum naar landelijk Strijp is nog lang niet dat wat we zouden willen zien. Het fraai volgroeide gloeilampplantsoen is een waardevolle stapsteen in deze groene wig.

Er staat weliswaar dood hout. Inderdaad er zijn bomen die in elkaar zakken of delen van de kroon laten vallen. De ecologie van het park is daar mee gebaat. Dood geeft leven, zo weet inmiddels ook een stadsbewoner. Dood hout in het bos, park of plantsoen biedt woonplaats aan insecten en vogels.

Het maakt zeker uit door welke bril je kijkt. Ik zie kansrijk groen. Een ademende en levende ruimte waar een aantal zeer fraaie bomen op staan. Bomen die de zeldzaamheid doormaken om in de stad nog decennia lang door te kúnnen groeien. Ik waardeer deze bijzonderheid in de stad vanwege de schaarse ruimte. Daarom ben ik blij met deze unieke bomenlocatie, de bloeiende ruigte en schuilplaats voor bunzing, hermelijn en wezel.

Ik gun het de stad enorm dat het t.z.t. zeer oude en kapitale bomen kan hebben. Deze locatie is er een waar de bal voor open doel ligt om dik en duurzaam groen te scoren.

Over de drie lindes op een rij: Bauke Hüsken, Cultuurhistorisch Bureau Hüsken en Zoon stelt : “Het blijken de drie lindes te zijn die aan de Oirschotsedijk in Woensel stonden, recht vóór boerderij De Heihut, Oirschotsedijk 2. De Heihut is gesloopt in 1955, stamde van vóór 1832, en zal vermoedelijk rond 1773 gebouwd zijn, toen de Oirschotsedijk werd aangelegd”.

De locatie en de historische naam van de boerderij, op de lijn van de groene corridor, die nieuw bedacht is en een nieuwe verbinding maakt tussen de stad Eindhoven en het ‘Groene Woud’.

Groen om trots op te zijn en te koesteren. Zaak om de plaats van dit groen in het grote Eindhovense verhaal te zien.

De huidige eigenaar van het perceel ziet een top locatie voor een ruimtelijke ontwikkeling. Bij het station. Tegenover het klokgebouw. Een super zicht locatie aan de rondweg.

Voor zo’n locatie wil elke architect wel iets heel bijzonders bouwen.

Echter zij die als taak hebben om de samenhang van de stad te bewaken moeten nu opletten. Wanneer je de beelden ziet van het gloeilampplantsoen van de jaren zeventig, dan zeg je gemakkelijk: ‘wat een verwaarloosd plantsoen is het nu’. Kijk je wat er groeit en welke potentie het heeft, dan zie je hier kapitaal groen. Dan zie je een groene stapsteen in de wig van landelijk Strijp, een verkoelend en opbeurend landschap op het kruis- en knooppunt van wegen.

Deze groentyperingen zal de eigenaar ook bezigen. Prachtig zijn ze. Bij alle ontwerpen die je ziet verdwijnt veel van het huidige groen, verdwijnen vrijwel alle markante bomen. de bomen die juist zo veelbelovend zijn.

Ben niet kruimelig! Het gloeilampplantsoen is een groene erfenis van de grote stoere onderneming, waar gewerkt werd om geld te verdienen. Het is een groene surplus van de winst. Sterker nog de firma Philips vond groen van belang voor zijn werknemers. Mijn roep is: ga nu niet deze groene schat exploiteren om vastgoed winsten mee te maken.

Wil je heel graag een markant groen ‘belevingsgebouw’ maken, gebruik dan het grote pand dat grenst aan het gloeilampplantsoen. Verkracht niet onze groene schat.

Atom Zhou, de man die naar eigen zeggen onverwacht het eigendom verwierf van het gloeilampplantsoen. Het kwam zomaar voorbij.
Vincent Wittenberg, de man die al ruim 5 jaar aandacht vraagt voor het behoud van het gloeilampplantsoen voor de stad. Hier met verslaggever. Kijk ook op https://www.facebook.com/groups/Gloeilampplantsoen/

Vincent Wittenberg heeft in 2010 aandacht gekregen en sindsdien aandacht gevraagd voor het gloeilamp plantsoen. Wat de ene mens rommelig vindt, kan de andere mens heel anders op waarde schatten. Vincent waardeerde het plantsoen als ‘zeer gewild groen’.

Hij organiseerde happenings en wandelingen in het groen. Zo wist hij enthousiasme voor het gebied te wekken. Hij gaf ansichtkaarten uit met historische beelden van het plantsoen.

De eigenaar werkt aan zijn ontwikkelplannen. Op zijn site gloeilampplantsoen.nl zijn voorbeelden voor ontwikkeling van gebouwen in het groen geschetst. Bij al die plannen wordt groen ingeleverd. Bomen en hun toekomstige groeiruimte worden ingeleverd. De bestemmingsplan ruimte voor zijn plannen heeft de man nog niet.


Hoe wil hij die bestemmingsplan ruimte verkrijgen? Met een breekijzer? Kijk wat hij open breekt : zonder vergunning plaatsen van 400m2 stelconplaatverharding. In het groeiseizoen, begin april is ruim een hectare vegetatie weggeschoven. Een puingranulaatbaan van ca. 600m2 aangelegd met ca 400 ton zonder vergunning en zonder boom effect analyse en zonder flora en fauna check.
Rondom het terrein heeft de man zonder vergunning een hek laten plaatsen. De man heeft er een bouwplaats van gemaakt.

Hij heeft de groene vegetatiemat gelegen tussen de boomgroepen laten verdwijnen. Puingranulaat en kale grond zullen de hitte doen kaatsen op de bomen. Met hete dagen zullen de bomen het te verduren krijgen. De bomen die al zo lang bezig zijn met hun eigen verhaal.

Wat kan de Eindhovense gemeenschap, wat moet de raad?

De man aanspreken over zijn hart te strijken en het groen terug te verkopen aan de stad. Anders gezegd om het groen weer volop de ruimte te geven om wel te doen voor het stads leef klimaat.
De gemeente heeft het werk van de eigenaar al stil gelegd. De gemeente zal moeten handhaven inzake de schade aangericht aan de bomen.

Je wilt geen strijd om dit groen. Je wilt het wel groen behouden. Nu moet je doen wat gedaan moet worden. Liefst in goed overleg met de eigenaar.

Wat Vincent Wittenberg zegt

“Een pleidooi voor het Gloeilampplantsoen! Ik hoop dat de raadsleden de geschiedenis en de recente gebeurtenissen kennen. Ik hoop dat de raad gevoelig is voor de betrokkenheid van de burgers bij dit verhaal. Dat links laten liggen, kan ze politiek de kop kosten. Anderzijds lijkt Zhou zijn tactiek ook te werken: “eindelijk eens iemand die de rotte kies aanpakt! De gemeente heeft liggen slapen, Zhou doet tenminste iets!”

Het is heel belangrijk om de stad te laten zien wat het plantsoen kan zijn (de meeste mensen zien de waarde nu niet)

Historische bouwwerken vinden we belangrijk belangrijk omdat een plek daardoor een geschiedenis krijgt die je kunt ervaren. Een stad zonder zo’n verhaal is een stad zonder ziel. Mensen realiseren zich wellicht minder dat bomen en groenstructuren eenzelfde functie en kwaliteit kunnen hebben. Individuele bomen worden beschermd, maar hoe zit dat met groenstructuren? Het driehoekige perceel (vanwege aftakkingen van het spoor), de drie lindes ( schaduw bomen voor de boerderij), het pad in de vorm van een gloeilamp en het feit dat er op die plek een park is aangelegd vertellen tezamen een verhaal over de ontwikkeling van groene industriestad Eindhoven (Genius Loci). Zo’n verhaal is werkelijk iets om te koesteren. Zet nu een gloeilampvormig gebouw met een groendak neer en je bent het voorgoed kwijt, dat geeft geen verhaal.

Wanneer je oude ansichtkaarten van Eindhoven bekijkt, dan valt het op dat het Klokgebouw bijna altijd vanuit het Gloeilampplantsoen is gefotografeerd. Het plantsoen staat dan steeds heel nadrukkelijk op de foto. Het plantsoen is de context waarin het Klokgebouw wordt getoond. Het plantsoen is als het ware de voortuin van het Klokgebouw. Het is prachtig hoe, vanuit de trein gezien, de hoge rug op Strijp S zich plots aandient. Weer met het plantsoen op de voorgrond. Met het bebouwen van het plantsoen is Eindhoven die fantastische entree in één klap kwijt. 

Is geld het enige dat Zhou motiveert? Echt het enige of heeft hij een breder engagement, waar hij ooit met eerlijke trots over vertellen kan aan zijn kleinkinderen?

Ik vind dat alle partijen die pleitten voor het behoud van het plantsoen gezamenlijk een open brief (één A4) zouden moeten opstellen en ondertekenen (Vrienden vh Gloeilampplantsoen, Trefpunt, va Abbestichting, Gerrie Andela, Leonhard Schrofer, Frans Kapteins) Die brief zou naar mijn idee ook de potentie van het terrein moeten laten zien. Waarom hebben wij geen impressies van het plantsoen in de toekomst? Dan laten we zien dat we niet een clubje dwarsliggers zijn, dat wij iets van deze rotte kies willen maken. Misschien kunnen we gezamenlijk met een goede landschapsarchitect een alternatief plan voor het plantsoen ontwikkelen. De waarde van het groen nu en de geschiedenis is niet genoeg munitie naar mijn mening (Zhou zet er makkelijk een aansprekend toekomstplaatje tegenover). Voor zo’n brief is nu geen tijd meer, maar de strijd is vast nog niet gestreden”

Op dit groene eiland de drie lindes van de heihut, omgeven door kaal gemaakte grond

Het Eindhovens dagblad schrijft:

Eigenaar Zhou gaat door met plannen Gloeilampplantsoen in Eindhoven

EINDHOVEN - Eindhoven wil het Gloeilampplantsoen groen houden. Eigenaar Zhou wil dat ook, maar met bebouwing voor wonen, werken en recreatie. 

College Eindhoven: Provincie moet meer doen tegen kaalslag Gloeilampplantsoen

EINDHOVEN - De provincie ziet geen reden om in te grijpen in de werkzaamheden in het Gloeilampplantsoen op Strijp-T. Het college van B en W van Eindhoven legt zich daar niet bij neer en roept Den Bosch op meer onderzoek te doen naar de inbreuken op de Wet Natuurbescherming. 

Dat schrijven B en W in een brief aan de gemeenteraad. Aanleiding zijn de werkzaamheden die de huurder van het plantsoen op de hoek Beukenlaan-Achtseweg Zuid begin april liet uitvoeren. Daarbij werd volgens het college op een groot deel van het terrein het struikgewas en de bovenste laag van de bodem verwijderd. Dat is volgens de gemeente in strijd met de Wet Natuurbescherming, zeker omdat het werk in het broedseizoen van vogels is uitgevoerd. Maar daar gaat de provincie over. Die zag echter geen noodzaak tot actie. 

De gemeente greep wel in en legde tot twee keer toe het werk stil. Volgens het college omdat de werkzaamheden in strijd zijn met de bouwregels en het zogenaamde voorbereidingsbesluit, op basis waarvan momenteel niets mag gebeuren in afwachting van een nieuw bestemmingsplan. Daarin wil de gemeente het groene karakter van het plantsoen vastleggen.

Ontevreden
Het college is ontevreden over de inzet van de provincie. De handhavingsdienst was slechts na een dringend verzoek van de gemeente bereid de zaak met een quick scan te bekijken. Terwijl volgens het college 'diepgravender onderzoek' wel bewijs voor een inbreuk op de flora en fauna zou kunnen opleveren. B en W gaan de provincie oproepen dat onderzoek alsnog te doen.   

De woordvoerster van Atom Zhou van JA Real Estate laat weten dat door onafhankelijk onderzoek is aangetoond dat er geen beschermde flora en fauna op het terrein gevonden is. Trefpunt Groen zou daarover  'verkeerde informatie' hebben verspreid. Zhou wil het verwaarloosde parkje opknappen en op zo'n 30 procent onder meer appartementen en een congreshotel bouwen. 

Overtredingen
Verder kondigt het college 'scherp toezicht' aan dat alles in het werk moet worden gesteld 'om paal en perk te stellen aan (vermeende) overtredingen', aldus de brief. Ook wordt onderzocht of eigenaar Zhou aangepakt kan worden op basis van de Wet Economische Delicten. Maar dat is aan het Openbaar Ministerie om te bepalen. Zhou voelt zich wel verantwoordelijk, zegt zijn woordvoerster, ook al heeft de huurder het werk gedaan. 

Trefpunt Groen wil volgende week de laatste hand leggen aan een aangifte wegens het aanbrengen van schade aan het groen tijdens het broedseizoen, zo laat coördinator Joop van Hout weten. 

'Kaalslag Gloeilampplantsoen stilgelegd door gemeente Eindhoven'

EINDHOVEN - Opnieuw is er ophef over het Gloeilampplantsoen op Strijp-T. Dit keer is er sprake van een kaalslag van het groen en dat nog wel tijdens de broedtijd, zegt Trefpunt Groen Eindhoven (TGE). 

Onderkant formulier

Volgens eigenaar Atom Zhou is het werk buiten zijn medeweten door zijn huurder gedaan. En dat net op het moment dat TGE en Zhou op het punt stonden een akkoord te sluiten over beperkte bebouwing van het plantsoen. 

Vernieling
Met zwaar materieel is er de afgelopen dagen door het plantsoen op de hoek Beukenlaan-Achtseweg Zuid geraasd. Bomen zijn blijven staan, maar veel groen én nesten zijn vernield, zegt coördinator Joop van Hout van Trefpunt Groen Eindhoven, het overleg van belangenorganisaties voor natuur en milieu. ,,Dat moet honderden vogels het leven hebben gekost, want het broedseizoen is al begonnen met deze temperaturen. Bovendien is op die manier de Japanse Duizendknoop verwijderd. Dat is een heel hardnekkige plant die zich nu over Eindhovense tuinen gaat verspreiden omdat ie niet met wortel en al is uitgeroeid. Wij gaan aangifte doen bij de provincie van vernieling van de natuur."

De gemeente Eindhoven kon ingrijpen op basis van de bomenverordening, zegt Van Hout. Als activiteiten schade toebrengen aan de bomen - en dat doet het verdichten van de grond zeker volgens TGE - kan de stad ingrijpen. 

Afspraak
Volgens Van Hout wordt op deze manier de afspraak geschonden dat Zhou van het Gloeilampplantsoen af zou blijven, zolang er gepraat werd over mogelijke bebouwingsplannen. Dat hier een huurder aan het werk was, zoals Zhou op Facebook meldt, gelooft TGE niet: ,,Daar moet hij zich niet achter verschuilen. Ik denk eerder dat het een een-tweetje is tussen eigenaar en huurder." Zhou zei al vaker dat hij vond dat het plantsoen er nu niet uitziet. 

,,We hadden dinsdag het laatste interne overleg om groen licht te geven voor een heel beperkt bouwplan aan de rand van het groen", vertelt Van Hout nog. ,,Maar daar komt nu niks van, alle groepen die vertegenwoordigd waren zijn nu pislink op Zhou. Zo zout hebben we het nog nooit gegeten."